Wetenschappers verbaasd: vulkaan ruimt eigen uitstoot op door methaan uit de lucht te verwijderen

Een hevige vulkaanuitbarsting in de Stille Zuidzee heeft een verrassend natuurlijk mechanisme aan het licht gebracht dat mogelijk kan helpen de opwarming van de aarde te vertragen. De ontdekking biedt geheel nieuwe inzichten in de chemie van de atmosfeer en kan aanleiding geven tot nieuwe methoden om methaanemissies uit de lucht te verwijderen.

Toen de onderzeese vulkaan Hunga Tonga–Hunga Ha’apai in de Stille Zuidzee in januari 2022 uitbarstte, was dit niet alleen een van de hevigste vulkaanuitbarstingen van de moderne tijd. De vulkaan deed ook iets volkomen onverwachts: hij hielp een deel van de methaanvervuiling die hij had uitgestoten op te ruimen. Dit fenomeen zou wel eens de sleutel kunnen zijn tot hoe de mens de opwarming van de aarde kan vertragen.

Met behulp van geavanceerde satellietmetingen constateerden onderzoekers ongewoon hoge concentraties formaldehyde in de enorme vulkanische pluim na de uitbarsting. Dit was cruciaal bewijs: wanneer methaan in de atmosfeer wordt afgebroken, ontstaat formaldehyde als een kortlevend tussenproduct.

Het is bekend dat vulkanen tijdens uitbarstingen methaan uitstoten, maar tot nu toe was niet bekend dat vulkanische as deze vervuiling ook gedeeltelijk kan opruimen.

Aldus dr. Maarten van Herpen van Acacia Impact Innovation BV.

Het meten van formaldehyde met TROPOMI in een stratosferische vulkanische pluim ligt ver buiten de standaard bedrijfsomstandigheden van het instrument — we moesten de gevoeligheid van de satelliet zorgvuldig corrigeren voor de ongebruikelijke hoogte van het signaal en rekening houden met interferentie door de uitzonderlijk hoge concentraties zwaveldioxide. Het was essentieel om deze correcties goed uit te voeren om te bevestigen dat wat we zagen echt was.

Aldus dr. Isabelle De Smedt, Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie.

Volledig artikel:

• Volcano cleans up after itself by removing methane from the air (University of Copenhagen)

Wetenschappelijke publicatie:

• Satellite quantification of enhanced methane oxidation applied to the stratospheric plume following Hunga Tonga-Hunga Ha’apai eruption (Nature Communications)